Aktualności

30.11.2020 | Pozytywy w akcji 30.11.2020

Rzeszowskie Archiwum Społeczne wzbogaciło się o zbiór 162 cyfrowych archiwaliów z zakładu fot. Franciszki Żyradzkiej w Rzeszowie, dzięki inicjatywie grupy „Pozytywy” działającej pod skrzydłami Fundacji Rzeszowskiej. Archiwalia przedstawiają portrety mieszkańców Rzeszowa i okolic z lat 50. – 60. XX wieku. Są one dostępne w internetowej bazie RAS.

Z Asią i Madzią połączyło nas zamiłowanie do starych fotografii, które wg mnie posiadają duszę. Poznałyśmy się w Fundacji przy okazji projektu rozwoju kultury fotograficznej „Vintage”. Zainspirowane odkryciem szklanych negatywów przez Fundację Rzeszowską i możliwościami programu „Podkarpackie FIO Lokalnie”, postanowiłyśmy spróbować swoich sił tworząc i realizując program własnej inicjatywy poświęconej zbiorom fotografii Franciszki Żyradzkiej i popularyzacji rzeszowskiego dziedzictwa kulturowego. Dzięki dotacji udało nam się pozyskać specjalistyczny skaner do pracy. W rezultacie opracowałyśmy i zdigitalizowałyśmy 162 sztuki szklanych klisz. Jednym z moich marzeń było podjęcie współpracy z Fundacją Rzeszowską i jestem szczęśliwa, że się udało. Liczę na dalszy rozwój naszego przedsięwzięcia.

 - Jolanta Krzanowska – koordynatorka grupy Pozytywy

 Pozytywy to nazwa nieformalnej grupy młodych archiwistek społecznych działających pod skrzydłami Fundacji Rzeszowskiej. Jest to też nazwa inicjatywy, którą Jolanta Krzanowska, Magda Warchoł i Joanna Bród zrealizowały w ramach programu „Podkarpackie FIO Lokalnie” 2020.

Główny celem inicjatywy był wzrost wiary we własne możliwości i wyposażenie samopomocowej, 3-osobowej grupy bezrobotnych kobiet w przedziale wiekowym 25 - 34 lat, z małych miejscowości terenu Podkarpacia, w sprzęt, kompetencje i doświadczenie związane z opracowywaniem, digitalizacją, obróbką graficzną, archiwizacją szklanych negatywów, stanowiących regionalne dziedzictwo kulturowe. Cel został osiągnięty. Było to możliwe, dzięki zakupowi specjalistycznego skanera do szklanych negatywów, organizacji specjalistycznych warsztatów oraz przestrzeni dla działalności grupy Pozytywy w Fundacji Rzeszowskiej. Projekt przyczynił się do uzyskania przez wolontariuszki dodatkowych, specjalistycznych kompetencji i doświadczenia. Poczuły się one potrzebne, zyskały większą pewność siebie oraz zwiększyły swoją motywację do działania i podejmowania nowych wyzwań w obszarze działalności kulturalnej.

Ponadto, grupa Pozytywy w ramach inicjatywy opracowała, zdigitalizowała z zarchiwizowała w bazie Rzeszowskiego Archiwum Społecznego 162 cyfrowych archiwaliów pochodzących ze szklanych negatywów z zakładu fotograficznego Franciszki Żyradzkiej znajdujących się w zbiorach Fundacji Rzeszowskiej. Dzięki temu przyczyniła się do popularyzacji rzeszowskiego dziedzictwa fotograficznego, ważnego kulturowo dla obecnych i przyszłych pokoleń mieszkańców. Archiwalia przedstawiają portrety mieszkańców Rzeszowa i okolic z lat 50. – 60. XX wieku. Są one dostępne w internetowej bazie RAS pod linkiem www.ras.rzeszowska.org.pl

Postać Franciszki Żyradzkiej stała się inspiracją dla członkiń grupy Pozytywy. Franciszka Żyradzka prowadziła swój zakład fotograficzny przy ul. Grunwaldzkiej w Rzeszowie w latach 1948 - 1981 r. Wcześniej, w latach ok 1936 – 1945 wykonywała portrety mieszkańcom Jasła. Zgodnie z zasadą: „klisze przechowują się”, stworzyła i pozostawiła po sobie archiwum szklanych negatywów przedstawiających portrety mieszkańców Rzeszowa i okolic z lat ok 50. – 60. XX wieku. Archiwum znajduje się w posiadaniu Fundacji Rzeszowskiej, dzięki uprzejmości jej spadkobierczyni - Ewy Kowalskiej.

W przyszłości planowane jest rozwijanie działalności grupy Pozytywy.

Inicjatywę „Pozytywy” dofinansowano ze środków programu „Podkarpackie FIO Lokalnie”, którego operatorem jest Generator Inspiracji, finansowany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 – 2020.